Angina bakteryjna to ostre zapalenie migdałków podniebiennych, wywołane najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Choroba pojawia się nagle, przebiega gwałtownie i znacznie obniża komfort codziennego funkcjonowania. Typowy ból gardła, wysoka gorączka i osłabienie sprawiają, że pacjent często nie jest w stanie normalnie jeść, pić ani mówić. Choć angina może wydawać się zwykłą infekcją, jej nieleczona forma może prowadzić do groźnych powikłań – dlatego tak ważne jest szybkie rozpoznanie i odpowiednie leczenie.
Przyczyny anginy bakteryjnej
Główną przyczyną choroby jest infekcja bakteryjna – w ok. 70–90% przypadków odpowiada za nią Streptococcus pyogenes. Bakterie te przenoszą się drogą kropelkową, przez kontakt bezpośredni lub pośredni (np. wspólne naczynia, zabawki u dzieci). Do zakażenia dochodzi szczególnie łatwo w okresach obniżonej odporności, przy przebywaniu w dużych skupiskach ludzi oraz w sezonie jesienno-zimowym.
Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi choroby są również:
-
przewlekły stres obniżający odporność,
-
przemarznięcie lub gwałtowne zmiany temperatur,
-
niedostateczna higiena rąk,
-
wcześniejsze epizody częstych infekcji gardła.
Warto odróżniać anginę bakteryjną od wirusowej – ta druga jest znacznie częstsza, ale przebiega łagodniej i zwykle nie wymaga antybiotykoterapii. Dlatego kluczowe jest prawidłowe rozpoznanie.
Objawy anginy bakteryjnej
Choroba pojawia się nagle i rozwija w ciągu kilku godzin. Najbardziej charakterystycznym objawem jest bardzo silny ból gardła, który nasila się przy przełykaniu, często promieniując do ucha. W odróżnieniu od infekcji wirusowych, ból jest tak intensywny, że pacjent ma trudność z przyjmowaniem pokarmów, a nawet napojów.
Do objawów anginy bakteryjnej należą także:
-
wysoka gorączka, często powyżej 39°C,
-
dreszcze i ogólne rozbicie,
-
powiększone, bolesne węzły chłonne szyi,
-
zaczerwienione gardło z obrzękiem migdałków,
-
białe naloty lub ropne czopy na migdałkach,
-
nieprzyjemny zapach z ust,
-
brak kaszlu (co często odróżnia anginę bakteryjną od wirusowej).
U dzieci dodatkowo mogą wystąpić: ból brzucha, nudności i wymioty – organizm reaguje wtedy silniej na toksyny bakteryjne.
Diagnostyka – jak potwierdzić anginę bakteryjną?
Wywiad i badanie gardła przez lekarza często wystarczają do wstępnego rozpoznania, ale najbardziej wiarygodne są testy:
-
szybki test antygenowy (Strep-test) – wynik w kilka minut,
-
wymaz z gardła – dokładna analiza pozwalająca określić rodzaj bakterii.
Warto unikać samodzielnej diagnozy – silny ból gardła nie zawsze oznacza anginę bakteryjną, a przyjmowanie antybiotyków „na wszelki wypadek” przynosi więcej szkody niż pożytku.
Leczenie anginy bakteryjnej
Ponieważ przyczyną są bakterie, podstawą leczenia jest antybiotykoterapia. Najczęściej stosuje się:
-
penicylinę,
-
amoksycylinę,
-
cefalosporyny u osób uczulonych na penicylinę.
Leczenie trwa zazwyczaj 7–10 dni. Nawet jeśli objawy ustąpią wcześniej, antybiotyk trzeba przyjmować do końca – zbyt szybkie przerwanie sprzyja nawrotom i oporności bakterii.
Dodatkowo stosuje się:
-
leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe,
-
nawadnianie i lekkostrawną dietę,
-
płukanie gardła roztworami antyseptycznymi,
-
odpoczynek i unikanie wysiłku.
Niezwykle istotne jest również ograniczenie kontaktu z innymi, zwłaszcza dziećmi i osobami starszymi – angina bakteryjna jest bardzo zaraźliwa aż do 24 godzin po rozpoczęciu antybiotykoterapii.
Możliwe powikłania – kiedy zachować szczególną ostrożność?
Nie leczona lub leczona niewłaściwie angina bakteryjna może prowadzić do powikłań, takich jak:
-
zapalenie ucha środkowego,
-
gorączka reumatyczna,
-
zapalenie nerek (kłębuszkowe zapalenie nerek),
-
sepsa.
Dlatego przy silnych bólach, trudności w otwieraniu ust, odstającym migdałku, ślinie z domieszką krwi lub problemach z oddychaniem – konieczna jest pilna pomoc lekarska.