Nadkwasota żołądka – objawy, przyczyny i leczenie

Objawy nadkwasoty żołądka

Najbardziej charakterystycznym sygnałem problemu jest ból żołądka, który pojawia się zwłaszcza po jedzeniu lub na czczo. Może mieć formę pieczenia w nadbrzuszu, uczucia „palenia” lub rozpierania. Inne częste objawy to:

• kwaśne odbijania i refluks,

• zgaga nasilająca się w pozycji leżącej,

• uczucie ciężkości po posiłku,

• nudności szczególnie rano,

• metaliczny lub kwaśny posmak w ustach,

• wzdęcia i gazy,

• nawracający ból brzucha, zwłaszcza po obfitych lub tłustych potrawach.

U części pacjentów objawy są łagodne i pojawiają się okresowo, jednak gdy nawracają często, mogą świadczyć o narastającej nadkwaśności lub nawet o rozwijającej się chorobie wrzodowej.

Nadkwasota czy niedokwasota? Podobne objawy, różne przyczyny

Co ważne, objawów typowych dla nadkwaśności nie można zawsze interpretować jednoznacznie. Bardzo podobnie może manifestować się niedokwasota żołądka, czyli zbyt niski poziom kwasu solnego. W obu przypadkach mogą występować: ból brzucha, uczucie ciężkości po posiłku, wzdęcia, odbijania, refluks czy nadmierne gazy. Niedokwasota prowadzi jednak do niedostatecznego trawienia białek, zalegania pokarmu i rozwoju fermentacji w jelitach. Pacjenci często błędnie przyjmują leki „obniżające kwas”, co dodatkowo pogłębia problem. Dlatego przy przewlekłych objawach warto wykonać odpowiednią diagnostykę — badanie pH żołądka, ocenę pepsynogenu lub testy czynnościowe — aby gastrolog mógł rozróżnić, czy przyczyną dolegliwości jest wysoki, czy właśnie zbyt niski poziom kwasu żołądkowego. Właściwa diagnoza ma kluczowe znaczenie, bo kierunek leczenia różni się diametralnie.

Przyczyny nadkwaśności

Nadmiar kwasu solnego zwykle ma konkretne podłoże. Najczęstsze przyczyny obejmują:

1. Niewłaściwa dieta

Spożywanie dużej ilości tłustych, smażonych lub pikantnych potraw prowokuje wzmożone wydzielanie kwasu. Szkodliwe mogą być także kawa, alkohol oraz napoje gazowane.

2. Stres

Przewlekłe napięcie emocjonalne silnie wpływa na układ pokarmowy. Stres pobudza nerw błędny, co zwiększa produkcję kwasu żołądkowego i nasila objawy.

3. Infekcja Helicobacter pylori

Ta bakteria zaburza naturalną równowagę w żołądku i jest częstą przyczyną przewlekłych stanów zapalnych oraz nadkwaśności. Nieleczona może prowadzić do wrzodów.

4. Palenie papierosów

Nikoty na zmienia skład śluzu ochronnego, osłabia ściany żołądka i sprzyja rozwojowi nadkwasoty oraz refluksu.

5. Leki

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen, mogą drażnić żołądek i zwiększać jego kwasowość.

6. Predyspozycje osobnicze

U niektórych osób żołądek naturalnie produkuje więcej kwasu niż u innych. W takich przypadkach dolegliwości mogą występować nawet po lekkostrawnych posiłkach.

Jak diagnozuje się nadkwasotę?

W przypadku przewlekłych objawów warto zgłosić się do gastrologa. Specjalista może zlecić:

• gastroskopię,

• test na H. pylori,

• USG jamy brzusznej,

• ocenę pH w żołądku,

• badania krwi w kierunku stanu zapalnego.

Wczesna diagnostyka pozwala uniknąć poważniejszych konsekwencji, takich jak wrzody żołądka, nadżerki czy przewlekły refluks.

Leczenie nadkwasoty żołądka

Leczenie zależy od przyczyny objawów, ale najczęściej obejmuje:

1. Leki zmniejszające wydzielanie kwasu

Stosuje się głównie inhibitory pompy protonowej (IPP) oraz blokery H2. Leki te skutecznie obniżają wysoki poziom kwasu żołądkowego i łagodzą objawy już po kilku dniach.

2. Terapia eradykacyjna

Jeśli badania potwierdzą zakażenie H. pylori, konieczne jest leczenie antybiotykami w połączeniu z lekami hamującymi wydzielanie kwasu.

3. Zmiana stylu życia

Aby wesprzeć leczenie, warto:

• jeść częściej, ale mniejsze porcje,

• unikać posiłków późnym wieczorem,

• ograniczyć tłuste i ciężkostrawne potrawy,

• zrezygnować z alkoholu i papierosów,

• zmniejszyć stres i zadbać o regularny ruch.

4. Dieta wspierająca pracę żołądka

Pomocne są produkty łagodzące, takie jak banany, gotowane warzywa, ryż, pieczywo pszenne, chude mięso i zupy lekkostrawne. Należy unikać kwaśnych owoców, ostrej papryki, cebuli i czekolady.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Konieczna jest pilna konsultacja, jeśli pojawiają się:

• silny ból żołądka promieniujący do pleców,

• krwiste wymioty lub smoliste stolce,

• nagła utrata masy ciała,

• trudności z przełykaniem,

• przewlekły ból brzucha, który nie ustępuje mimo leczenia.

Nadkwasota żołądka jest częstym, ale możliwym do kontrolowania problemem. Odpowiednia diagnostyka i właściwe leczenie prowadzone pod opieką gastrologa pozwalają szybko wrócić do pełnego komfortu trawienia i zapobiegają powikłaniom. Jeśli objawy się nasilają – nie warto czekać. Układ pokarmowy daje jasne sygnały, które należy potraktować poważnie.