Znowu ruszamy z zabiegami Laryngologicznymi. Stosujemy najwyższe standardy bezpieczeństwa, każdy Pacjent ma wykonywany test. Zarejestruj się na wizytę przedzabiegową.

Ból ucha i jego przyczyny – wszystko, co warto wiedzieć

ból ucha
ból ucha

Dolegliwości bólowe zlokalizowane w uchu często pojawiają się nie tylko u dzieci, ale także u osób dorosłych. Ból ucha, czyli otalgia może mieć różne podłoże i w związku z tym rozróżnia się otalgię pierwotną i wtórną (rzutową). W pierwszym przypadku przyczyna bólu ucha ma swoje źródło w uchu zewnętrznym i środkowym, zaś w drugim przypadku – źródłem bólu będą zmiany chorobowe zlokalizowane poza uchem. Warto poznać możliwe przyczyny bólu ucha, by w razie potrzeby móc odpowiednio zareagować i uniknąć poważnych powikłań.

Krótko o budowie ucha

Zanim będzie mowa o przyczynach bólu ucha, warto przypomnieć jego budowę. Otóż ucho składa się z trzech części:

  • ucha zewnętrznego – a więc małżowiny usznej i przewodu słuchowego, które to oddzielone są od ucha środkowego cienką błoną bębenkową;
  • ucha środkowego – połączone z gardłem wąską trąbką słuchową, odpowiedzialnej za utrzymanie w uchu właściwego ciśnienia;
  • ucha wewnętrznego – będącego najbardziej złożonym elementem narządu słuchu i składającego się z szeregu połączonych ze sobą przestrzeni, w których wyróżnia się błędnik błoniasty (wypełniony śródbłonką) i błędnik kostny (zawiera przedsionek, ślimak i trzy kanały półkoliste oraz jest wypełniony przychłonką).

Należy jeszcze dodać, że struktury ucha są unerwione przez włókna czuciowe nerwów czaszkowych (trójdzielnego, twarzowego, językowo-gardłowego i błędnego) oraz szyjnych nerwów rdzeniowych (długich w obrębie głowy, szyi i klatki piersiowej), przez co ból uszu może mieć też różne przyczyny.

Zobacz także: Ból ucha u niemowlaka

Ponadto struktury ucha wewnętrznego takie, jak ślimak czy kanały półkoliste są unerwione przez nerw przedsionkowo-ślimakowy, który nie ma włókien bólowych – stąd zapaleniu ucha środkowego towarzyszy uczucie pełności lub ciśnienia w uchu.

Przyczyny bólu ucha zewnętrznego

Jak zostało we wstępie zaznaczone ból ucha (otalgia) może być pierwotny i wtórny. Otalgia pierwotna ma źródło w uchu zewnętrznym i środkowym, zaś przy otalgii wtórnej (rzutowej) ból uszu jest związany ze zmianami chorobowymi zlokalizowane poza uchem.

Wśród najczęściej wymienianych przyczyn dolegliwości bólowych zlokalizowanych w uchu zewnętrznym znajduje się:

  • rozlane zapalenie ucha zewnętrznego – które z kolei może mieć podłoże bakteryjne (najczęściej mowa tu o tzw. uchu pływaka- pojawiające się w wyniku długotrwałej ekspozycji przewodu słuchowego na działanie wilgoci lub wody) lub grzybicze;
  • zapalenie ochrzęstnej;
  • półpasiec uszny (zespół Ramsaya Hunta);
  • czyrak przewodu słuchowego zewnętrznego;
  • róża małżowiny usznej;
  • wyprysk (alergiczny/kontaktowe zapalenie skóry);
  • uraz – mechaniczny, termiczny (odmrożenie, oparzenie);
  • ciało obce;
  • zaleganie woskowiny;
  • nowotwory;
  • ziarniniak kwasochłonny;
  • ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (Wegenera).

Natomiast przyczyną bólu ucha środkowego mogą być:

  • stany zapalne ucha – np. ostre zapalenie ucha środkowego, zaostrzenie przewlekłego zapalenia, ostre pęcherzowo-krwotoczne zapalenie błony bębenkowej, zapalenie wyrostka słuchowego;
  • zaburzenia czynności trąbki słuchowej – spowodowane zapaleniem, nowotworem czy też ziarniniakowatością z zapaleniem naczyń (Wegenera);
  • nowotwór zlokalizowany w jamie bębenkowej (uciskający lub naciekający trąbkę słuchową);
  • uszkodzenie i perforacja błony bębenkowej na skutek urazu bezpośredniego mechanicznego błony bębenkowej lub głowy, ciśnieniowego (np. podczas lotu samolotem, nurkowania), akustycznego (np. koncert rockowy).

W przypadku otalgii wtórnej (rzutowej) wśród najczęstszych przyczyn bólu ucha wymienia się:

  • choroby zębów – np. zapalenie miazgi, kieszonek przyzębnych, uraz lub też niewyrżnięty III ząb trzonowy;
  • afty, ostre zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i języka;
  • zapalenie lub uraz stawu skroniowo-żuchwowego;
  • zapalenie lub zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kręgosłupa szyjnego;
  • nerwoból (nerwu trójdzielnego lub nerwów szyjnych);
  • zapalenie nerwu twarzowego (porażenie typu Bella);
  • stany zapalne struktur sąsiadujących z uchem – ślinianek przyusznych, nosa i gardła, zatok przynosowych, tętnicy skroniowej;
  • stany zapalne struktur odległych – a więc gardła i migdałków (w tym także naciek lub ropień około migdałkowy), węzłów chłonnych szyi, tarczycy;
  • nowotwory złośliwe dna jamy ustnej, gardła dolnego, migdałka, krtani;
  • choroby przełyku – np. zapalenie, choroba refluksowa, przepuklina rozworu przełykowego, ciało obce;
  • choroby krtani – np. ostre zapalenie, uraz, zapalenie stawu pierścienno-nalewkowego, rak
  • choroby układu sercowo-naczyniowego – np. zawał serca, tętniak;
  • kręcz szyi.
  • nowotwory i urazy w obrębie szyi i głowy.

Ból uszu – jak go uniknąć?

Chcąc zapobiec dolegliwości bólowych zlokalizowanych w obrębie ucha należy chronić się przed przeziębieniami, bo sprzyjają one infekcjom uszu, a krople do uszu stosować zgodnie z zaleceniami lekarza laryngologa. Poza tym lepiej unikać ekspozycji na dym tytoniowy oraz w miarę możliwości unikać pracy w ciepłych i wilgotnych pomieszczeniach. Warto też regularnie sprawdzać poziom cukru we krwi, bo złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego często dotyka osoby z niewyrównaną cukrzycą.

Dane kontaktowe

Centrum Medyczne PROMED

ul. Rozrywka 24a
31-419 Kraków
czynne: pon.-pt. 8:00-20.00

Adres email:

rejestracja@cmpromed.pl

UMÓW SIĘ NA WIZYTĘ

Umów się na konsultacje

Menu